Liderliğin karanlık yüzü ortaya çıktığında, kurumsal felaket sadece bir adım ötededir. Finans haberleri bunu her yıl kanıtlıyor. Örneğin, eski CEO Adam Neumann, ticari gayrimenkul şirketi WeWork’ün değerinin sadece birkaç ay içinde yaklaşık 37 milyar dolar düşmesine neden oldu.(1) Şimdi, hepimiz kişiliğin karanlık yüzünün zaman zaman herkesin davranışlarını rayından çıkarabileceğini biliyoruz. Ancak liderin karanlık yüzü daha üst düzey bir sorundur. WeWork örneğinde olduğu gibi, liderliğin karanlık yüzü iflasa ve yıkıma yol açabilir.
Kurumsal performans, yüksek performanslı bir ekip kurma ve sürdürme becerisi olan etkili liderliğe bağlıdır. Buna karşılık, yöneticilerin raydan çıkaran davranışları, kurum kültürünü ve etkinliğini, müşteri memnuniyetini, çalışan bağlılığını, üretkenliği ve marka itibarını doğrudan etkiler. Bir liderin yeri ve ortamı, raydan çıkma eğiliminin ne kadar alenen ya da yıkıcı olacağını da etkiler. Sonuçların ölçeği, ilk kez yönetici olan bir kişi ile bir Adam Neumann için tamamen farklı olacaktır.
Yöneticiler Nasıl Raydan Çıkar?
Üst düzey liderlerin büyük başarılar elde etmesine yardımcı olan kişilik güçleri, aynı zamanda onların ve kuruluşlarının büyük kayıplar yaşamasına da neden olabilir. Neumann’ın pervasızlığa varan karizmatik liderlik yaklaşımı, güçlü yönlerin nasıl birer dezavantaja dönüşebileceğini örnekliyor.
Bir lider stres ve baskı altındayken, sıkıldığında veya davranışlarını kontrol etmeyi bıraktığında, yoldan çıkaran yönleri ortaya çıkabilir. Yoldan çıkaranlar, potansiyel olarak aşırı kullanılan güçlü davranışsal özelliklerdir. Örneğin, aşırı kullanılan bir güç olarak çekicilik manipülatif görünebilir ve aşırı kullanılan bir güç olarak yaratıcılık pratik olmayabilir.
Hogan, diğer iki kişilik ölçümünün yanısıra Hogan Baskı Altında Eğilimler Ölçümü (HDS) ile liderlerin yoldan çıkaran davranışlarını 11 boyutta ölçer. Karanlık taraf özellikleri, birbirleriyle ve kişilik güçlü yönleri ve değerleriyle karmaşık şekillerde birleşir. Ancak genel olarak, yoldan çıkaranlar, karanlık tarafın nasıl ortaya çıktığına bağlı olarak üç kategoriye ayrılabilir:
- Uzaklaşma; geri çekilme veya izolasyonla ilgilidir – HDS Fevri, Kuşkucu, Ürkek, Mesafeli ve , Çekingen ve Başına Buyruk ölçekleri
- Rakip alma; gözdağı veya manipülasyonla ilgilidir – Kibir, Pervasız, Renkli ve Hayal Gücü Kuvvetli ölçekleri
- Yakınlaşma; uyum veya boyun eğmeyle ilgilidir – Kusursuzluk Meraklısı ve İtaatkar ölçekleri
Neumann örneğinde olduğu gibi, karanlık taraf davranışlarına çok fazla yaslanan liderler kolayca raydan çıkabilirler. Neumann’ın risk alması ve sınırları zorlaması şaşırtıcı değil çünkü aynı güçlü yönler, üstlendiği rol türü için de gerekli. Ancak bu davranışlar aşırıya kaçtı.
Peki dünya genelindeki yöneticiler hangi şekillerde raydan çıkma eğiliminde oluyor?
Liderliğin Karanlık Yüzü
Hogan Assessments, dünyanın en büyük küresel kişilik veri tabanını oluşturdu. Bu, insanların dünyanın herhangi bir yerindeki neredeyse her işte veya sektörde ilerlemelerini sağlayan güçlü yönlerini, değerlerini ve motivasyonlarını bildiğimiz anlamına geliyor. Ve elbette, girişimci CEO’lar gibi belirli rollerdeki kişilerin nasıl raydan çıkma eğiliminde olduklarını tanımlayabileceğimiz anlamına geliyor.
Yöneticilerin nasıl raydan çıkma eğiliminde olduklarını belirlemek için dünya genelinde 700’den fazla CEO’nun kişilik profillerini analiz ettik. Yöneticilerin genellikle “rakip alan” yoluyla raydan çıktığını bulduk. (Bu örneklemin ağırlıklı olarak 40 yaş ve üzeri ABD’li erkekleri kapsadığını unutmayın.)
“Rakip alan” kategorisindeki yüksek puanlarla ilişkili olumlu davranışlar, insanların genellikle lider gibi görünmelerine ve liderlik rollerine yerleştirilmelerine neden olur. Bu profile sahip bir yönetici, en iyi performansını sergilediğinde kendine güvenen, azimli, girişken, riske toleranslı ve yenilikçi görünebilir. Ancak raydan çıkma sırasında aynı kişi kibirli, inatçı, dramatik, sınırları zorlayan ve disiplinsiz görünebilir.
Kibir
Yüksek Kibir puanına sahip birinin güçlü yönleri özgüven ve iddiacılıktır. Aşırı kullanılan bir güç olarak