Bu yazıda yer alan bilgilerin bir bölümü yıllar içinde biriken büyük araştırma gruplarına aittir. Günümüzde ailelere yol gösteren ve rehberlik yapan çok sayıda uzman ve onlara bilgi sunun akademik oluşumlar vardır. Bu nedenle boşanmış ailelerin, çocukları ile destek alacakları ile ilgili geçmişle kıyaslanmayacak kadar geniş imkanlar vardır. Böylece boşanmış eşler sorumluluklarından kaçmadıkları takdirde sağlıklı çocuklar yetiştirirler. (Geçen yazımızda da boşanmak yerine çatışmalı bir beraberliği sürdürmenin sağlık için daha olumsuz ve yıkıcı olabileceğinden söz edilmiş olsa da bazı okurlar bunu gözden kaçırmış ve boşanmanın hayat süresi üzerinde belirtilen olumsuz etkisine odaklanarak rahatsız olduklarını gördüm)
Gelelim araştırma bulgularına. Çocukların hayatındaki en büyük iki travma ebeveynlerinden birinin ölümü ve boşanmasıdır. Boşanma ölümden daha yıkıcı sonuçlar verir. Terman araştırma grubundaki çocukların üçte biri 21 yaşına gelmeden bu durumla karşılaşmışlardır. Anne ve babadan birinin ölümü hiç şüphesiz çocuk için çok yıkıcıdır. Her toplumda geride kalanların acısını hafifletecek ritüel ve mekanizmalar vardır. Araştırmacılar anne ve babalarından birini ölüm nedeniyle kaybetmekle yaşam süresi arasında bir ilişki bulamamalarına hayret etmişlerdir.
Boşanma nedeniyle yaşanan kayıp ölüme kıyasla daha hafif gözükse de araştırma bunun tam tersini ortaya koymuştur. Boşanmanın uzun dönem sonuçları çocuklar üzerinde daha yıkıcı olmuştur. Anne ve babalarının boşanması birçok genç Terman üyesinin yolunun değişmesine neden olmuştur. Boşanmış ailelerin çocukları sağlam ailelerin çocuklarına göre 5 yıl daha kısa yaşamıştır. Bu araştırmanın bulduğu en güçlü ilişki çocukluk döneminde anne ve baba ayrılığının gelecekte erken ölümün en güçlü sosyal belirleyicisi olduğudur.
Bunun birkaç nedeni vardır. Bu çocukların büyük çoğunluğu:
- Daha tedbirsiz yaşar,
- Sigara, alkol vb. kötü alışkanlıklara daha yatkın olur,
- Kaza ve şiddete karışma ihtimalleri daha yüksektir,
- Kanser, kalp krizi ve inmeden ölme oranları daha yüksektir,
- Erkeklerde olumsuz alışkanlık ve riskli davranışlar daha yüksek oranda görülür,
- Ailenin finansal yapısının zayıflaması eğitimde aksamaya yol açabilir. Gelir, meslek ve sosyal statüde düşmeye neden olur.
- Yetişkinliklerinde de daha az mahalle ve sosyal grup ilişkilerine sahip olurlar.
Çocukların ruh sağlığı açısından anne-babaya duyulan hayranlık ve onlarla duygusal bağlar kurmaları önemlidir. Olumlu aile bağları, sağlam ailelerde boşanmışlara kıyasla daha fazladır. Ancak diğer taraftan yaşam süresinde beklenen düzeyde önem taşımadığı görülmüştür. O